مطالبه بهای زمین تملیکی توسط دولت

زمانی که شهرداری و یا دستگاه های اجرایی، زمین  یا ملکی را به دلایل  شهرسازی و نظامی و عمرانی  به مالکیت خود در بیاورند و مالک  تقاضای بهایی  ملک را توسط دادگاه، از شهرداری مربوطه درخواست نماید، دادخواست مطالبه بهای زمین تملیکی توسط دولت، قابل اجرا خواهد بود. اگر اشخاص حقوقی بر سر زمین تملیکی با دولت  به توافق نرسند، می تواند زمین خود را از طریق دادخواست از دادگاه مطالبه نماید. یا  قیمت زمین را بعلاوه اجرت المثل دوران تصرف را مطالبه کند. 

صلاحیت دادگاه مربوطه در ارائه دادخواست مطالبه بهای زمین تملیکی

منظور از اصطلاح صلاحیت، صلاحیت ذاتی دادگاهی است که طرح دعوی قرار است در آنجا اقامه شود. به دلیل اینکه دادگستری دارای صلاحیت عام است، هر دعوایی به جز موارد خاص، صالح به رسیدگی می باشد. از آنجایی که منشاء دعوای تصرف و تملیکی، تصمیمات دستگاه های اجرایی است و صلاحیت این دعاوی و شکایات در حوزه وظایف دیوان عدالت اداری است، بنابراین دیوان عدالت اداری دارای صلاحیت ذاتی رسیدگی به این موضوع می باشد. این دیوان در واقع برای رسیدگی به شکایات مردم علیه دستگاه های اجرایی، به وجود آمده است. با توجه به چگونگی و ماهیت دعوی، مطالبه بهای زمین تملیکی ابتدا باید در دیوان عدالت اداری مطرح شده و برای رسیدگی به آن به محکمه عمومی ارجاع داده شود.

به طور کلی دادخواست مطالبه بهای زمین تملیکی را دولت به دادگاه عمومی ارائه می کند. اما موضوع این مطالبه در دادگاه کیفری و جزایی قابل پیگیری نخواهد بود. چرا که معمولا جرم های دارای سوء نیت قابل مطرح شدن در این دادگاه است. اما واضح است که دستگاهها و ارگان های دولتی در راستای منافع عمومی، این اقدامات را انجام می دهند.

صلاحیت طرفین دعوی در مطالبه بهای زمین تملیکی توسط دولت

دادخواست مطالبه، اغلب از سوی خواهان به دادگاه عمومی ارائه می شود. خواهان به  مالک زمین تملیکی گفته می شود که دولت آن را به مالکیت خود درآورده است. طبق قوانین ، خواهان باید دارای شرایطی باشد تا بتواند در خواست مطالبه بهای زمین را ارائه نماید.

1.خواسته خواهان باید شخصی باشد. یعنی نفع و خواسته شخصی خود او باشد. مگر اینکه ولی و سرپرست او شخص دیگری باشد.

2.خواسته خواهان باید پیوسته باشد. بدین معنا که مشروط به چیزی نباشد.

3.خواسته خواهان باید قانونی و مشروع باشد.

نکته: طرف دیگر دعوی، خوانده نامیده می شود که در این نوع دادخواست، خوانده همان دستگاهزهای اجرایی و شهرداری است. اگر طرف دعوی در موضوع، تاثیر داشته باشد، در دعوی مورد خطاب قرار می گیرد. به طور مثال اگر طرف دعوی شهرداری است و زمین شخصی را به تصاحب خود درآورده است، باید از لفظ اداره ثبت و کمیسیون 5 شورای عالی در طرف دعوی استفاده کرد.